|
Geçiciler
1996
5 TUTUKLU ÖLDÜRÜLDÜ...
Siyasi tutuklularýn birçok cezaevinde ‘Mehmet Aðar Genelgesi’ne karþý baþlatmýþ olduklarý açlýk grevlerinde, Uþak Cezaevi’nden destek veren 5 adli tutuklu idare ile iþbirliði yapan faþistlerce katledildi.
1983
TÜRKÝYE MADEN-ÝÞ KURULDU...
12 Eylül Anayasasý’nýn getirdiði 2821 sayýlý yeni sendikalar yasasý; iþ kollarýnda federatif yapýlarý yasaklýyordu. “Türkiye Maden Ýþçi Sendikalarý Federasyonu” yaptýðý olaðanüstü genel kurulda, Türkiye Maden Ýþçileri Sendikasý’na dönüþtü.
1972
HASAN ÂLÝ EDÝZ ÖLDÜ ...
Yaptýðý çevirilerle klasiklerin ülkemizde tanýnmasýna büyük katkýda bulunmuþtu.
1971
JAZZ’IN KRALI LOUÝS ARMSTRONG ÖLDÜ...
1940
1300 DENÝZCÝ ÖLDÜ...
Ýngilizler Mers-El-Kebir’in de, Almanlar’ýn eline düþmesini engellemek için Fransýz gemilerine ateþ açtýlar: 1300 denizci öldü.
1905
RUSYA’DA BÜYÜK KATLÝAM...
1905 Devrimi öncesi iþçi hareketi giderek tüm Rusya’yý saran bir seyir izlerken, Çarlýk otokrasisinin katliamlarý da hýz kazandý. Odessa kentinde iþçilerin baþlatmýþ olduðu grevi bastýrmak için gönderilen 50 bin kiþilik askeri birlik yaklaþýk 6 bin kiþiyi katletti.
1866
Sun Yatsen
(1866 - 1925)...
Çin milli burjuvazisinin, sýnýflararasý çatýþmanýn bir sonucu olan sosyalizme dahil edilemeyeceði savýný ortaya atan Sun Yatsen, yoksul bir ailenin çocuðu olarak dünyaya geldi. Hong Kong’daki Ýngiliz Üniversitesi’ni bitirdi. ABD ve Ýngiltere’de eðitim gördüðü yýllarda, Amerikalýlar’ýn etkisiyle cumhuriyet fikirlerine ilgi duydu. 1894 yýlýnda patlak veren Japonya ile savaþýn kaybedilmesinden yararlanarak, “Çin’in Yeniden Doðuþu Ýçin Birlik” adlý bir örgüt kurdu. Kanton’da silahlý bir ayaklanmanýn hazýrlýðýna giriþti, bu giriþim açýða çýkýnca yurtdýþýna çýkmak zorunda kaldý. Sürgün yýllarýndaki Avrupa’daki Çinli öðrencilere ayaklanma ile ilgili siyasal konferanslar verdi. 1905’de Rus Devrimi’nin öncesi Narodnikler’in görüþleri etkisiyle ünlü “Üç Ýlke”sini belirleyen Sun Yatsen, “Çin’in Yeniden Doðuþu Ýçin Birlik” örgütünün baþka bir devrimci örgütle birleþmesini saðladý.
Birliðin temelini; Mança Hanedaný’nýn devrilmesi, demokratik bir cumhuriyetin kurulmasý ve toprakta eþit mülkiyet hakkýnýn saðlanlamasý içeriyordu.
1911 Mança Hanedaný devrildi. Nupey eyaletinde cumhuriyet ilan edildi. Sun Yatsen ülkesine geri döndü ve geçici bir dönem cumhurbaþkanlýðý yaptý. Ülkedeki baþarýsýz ayaklanmadan dolayý 1913’de Japonya’ya sýðýndý. 1916 Güney Eyaletleri Federasyonu kuruldu. Bu bölge Çin’in, sanayi ve ticaret yönünden en çok geliþmiþ, Avrupa’nýn en çok etkisinde kalarak baðýmlý hale geldiði bölgesiydi. 1921’de Çin Komünist Partisi’nin kurulmasýyla Sun Yatsen, yeniden örgütleme çalýþmalarýna baþladý. Bu dönem Sovyetler Birliði ile iliþkiler geliþtirilmekteydi.
Sun Yatsen’in “Üç Ýlke”si: Ulusculuk, yani yabancý baskýsýndan kurtulmak; demokrasi, yani halkýn kendi kaderini çizmesi ve toplumsal adalet; üçüncü ve son ilkesi ise sosyalizmdi. Yatsen’in öngördüðü sosyalizmin, sýnýflararasý çatýþmayý zorunlu gören Marx’ýn sosyalizmiyle iliþkisi yoktu. Çünkü sanayi ve ticaret kapitalizmi, Çin’de halký ezecek kadar güçlü deðildi.
|
